Kościół pokolegiacki i pałac infułatów w Choczu

Kościół pokolegiacki i pałac infułatów w Choczu

Kościół pokolegiacki w Choczu oraz przylegający do niego pałac infułatów w Choczu to imponujący zespół sakralno-rezydencjonalny, stanowiący namacalny dowód dawnej potęgi miasta oraz ogromnych wpływów tutejszych osobistości Kościoła. Jako rodowity Choczanin, który w murach tej świątyni spędził lata młodości, również jako ministrant, nie potrafię pisać o tym miejscu bez szybszego bicia serca. To nie jest kolejny zabytek w mojej „bazie” – to najcenniejszy i wyjątkowy świadek historii mojej małej ojczyzny. Mam nadzieje, że każda Wasza mikropodróż do tego miejsca pozwali zrozumieć, że Chocz na przestrzeni wieków prezentował inne oblicze, niż to które można oglądać obecnie. Dawnej nie był zwykłą osadą, lecz znaczącym ośrodkiem w regionie, w którym krzyżowały się interesy rodów magnackich i najwyższych hierarchów kościelnych w państwie.

Dawna kolegiata (nadal tak potocznie nazywana przez mieszkańców) i pałac infułatów w Choczu to monumentalne świadectwo minionej potęgi miasta, które mimo burzliwych losów, wciąż nad nim góruje. Zespół chockich budowli to jedna z najcenniejszych pereł sakralnych, jakie skrywa południowa Wielkopolska. Mamy tu do czynienia nie tylko ze zjawiskową architekturą, wyrastającą bezpośrednio z murów średniowiecznej warowni Kazimierza Wielkiego ale też łaskami słynący obraz Matki Bożej Szkaplerznej i urokliwe położenie, które sprawa, że budowle te są swoistą bramą do nadrzecznych łąk i rozlewisk.

Historia samej świątyni to majstersztyk nawarstwień architektonicznych. Wszystko zaczęło się w 1629 roku, gdy biskup krakowski Andrzej Lipski ufundował pierwszą świątynię, stawiając wczesnobarokowe prezbiterium i nawę. Krótko potem, już w 1632 roku świątynia zyskała tytuł kolegiaty. Prawdziwy przełom przyniósł jednak koniec XVIII wieku, kiedy za przebudowę korpusu na zlecenie Kazimierza Lipskiego zabrał się Efraim Schroeger – architekt królewski z czasów króla Stanisława Augusta, uznawany za  jednego z najwybitniejszych architektów XVIII wieku na ziemiach polskich, który zaprojektował fasadę kościoła pokarmelickiego w Warszawie, kościół św. Ducha w Toruniu czy kościół w Skierniewicach. Dzięki niemu dzisiejszy kościół pokolegiacki pw. Wniebowzięcia NMP w Choczu to unikatowe połączenie baroku z wczesnym klasycyzmem, dające poczucie elegancji, nienatarczywego przepychu i dostojności. Obecnie to świątynia parafialna a od 2025 roku, po ponad 12 latach prac remontowych, kościół pokolegiacki w Choczu ponownie jest otwarty dla wiernych i zwiedzających.

Osobny rozdział historii pisze sąsiadujący z nim pałac infułatów w Choczu, wzniesiony około 1790 roku, również z fundacji infułata Kazimierza Lipskiego. To budowla o niezwykłym rodowodzie – powstała na fundamentach i częściowo na murach parteru XIV-wiecznego zamku obronnego Kazimierza Wielkiego. Infułaci choccy byli postaciami o niemal biskupiej potędze, posiadającymi prawo do mitry i pastorału, co widać w skali tej rezydencji. Schroeger (lub jego bliscy współpracownicy odpowiedzialni projekt pałacu w Lewkowie) nadał pałacowi sznyt wczesnoklasycystyczny, harmonijnie łącząc go z bryłą kościoła. Swoja pierwotną role pełnił krótko, zaledwie kilkanaście lat, po których rozwiązano chocką kolegiatę. Później pełnił role głównie plebani, niestety obecnie, muszę to ze smutkiem przyznać, pałac od lat stoi pusty i niszczeje… To bolesny widok, bo choć budowla wciąż robi wrażenie, jej wnętrza są niedostępne i niszczeją, czekając na ratunek, który przywróciłby im blask z czasów świetności rodu Lipskich.

marcin krawczyk bloger mikropodróżnik zdjęcie portretowe

Cześć, jestem Marcin!

autor bloga, mikropodróżnik, regionalista

Od ponad 30 lat podróżuję po Polsce, odkrywając jej najciekawsze zakątki i smaki. Swoimi mikropodróżniczymi odkryciami dzielę się z Wami od 2019 roku na moim blogu – kierunkowo.pl. Więcej o mnie przeczytacie tutaj

Postaw kawkę

Podstawowe informacje – Kościół pokolegiacki i pałac infułatów w Choczu

Kościół pokolegiacki i pałac infułatów w Choczu w wielkim skrócie! Poznajcie unikalność tego miejsca i moją opinię o nim!

Pałac infułatów w Choczu (Zamek Królewski w Choczu - na jego murach wzniesiono pałac)

Unikalność miejsca – 4/5

Okazały kościół pokolegiacki w Choczu połączony w jedną bryłę z pałacem infułatów to rzadkość, tym bardziej w tak małym mieście. To wyjątkowy zabytek stojący na murach dawnego zamku, wzniesiony przez najwyższych dostojników kościelnych, co podkreśla rangę Chocza jako dawnej siedziby dostojników kościelnych.

Moim zdaniem – 4/5

Będąc w moim rodzinnym mieście, nie można przegapić tego miejsca. Kościół pokolegiacki i pałac infułatów w Choczu to najważniejsze zabytki w mieście, najpiękniejsze i robiącą największe wrażenie. To prawdziwa duma miasta, mimo że sam pałac wymaga jeszcze wielu pilnych prac remontowych, by odzyskać dawny blask.

Lokalizacja – Kościół pokolegiacki i pałac infułatów w Choczu

Lokalizacja miejsca „Kościół pokolegiacki i pałac infułatów w Choczu”: Chocz, ul. Stanisława Staszica 6. Dokładną lokalizację znajdziecie na interaktywnej mapie atrakcji turystycznych w Polsce na kierunkowo.pl!

mapa atrakcji turystycznych

Sprawdź moją mapę atrakcji i ponad 500 miejsc, które na niej oznaczyłem!

Sprawdź mapę!

Kościół pokolegiacki i pałac infułatów w Choczu bez tajemnic!

Dowiedz się wszystkiego co ważne o miejscu: Kościół pokolegiacki i pałac infułatów w Choczu, z mojego wpisu! Oprócz praktycznych informacji, przydatnych dla każdego, kto chciałby odwiedzić to miejsce, znajdziecie w nim również zdjęcia, garść ciekawostek i możliwie obiektywnych ocen.

Kościół pokolegiacki w Choczu (pot. kolegiata w Choczu)
Wnętrze kościoła pokolegiackiego pw. Wniebowzięcia NMP w Choczu

Ocena miejsca

Praktyczne informacje muszą być również przekazane w praktyczny i przejrzysty sposób! Właśnie dlatego dla ułatwienia wprowadziłem punktową ocenę najważniejszych, moim zdaniem kwestii: kosztów wstępu i cen na miejscu, ilości odwiedzających i ogólnego przygotowania do bycia pełnoprawna atrakcja turystyczną. To miejsce uzyskało u mnie ocenę – 3.7 / 5, z czego:

Ceny – 5/5

Wstęp na teren zespołu oraz do wnętrza kościoła jest całkowicie bezpłatny.

Ilość odwiedzających – 5/5

Praktycznie nie spotkasz tutaj turystów, zdecydowanie częściej kogoś z mieszkańców. Czasami w weekend ktoś obcy podjedzie pod mury świątyni, najczęściej szukając zamku królewskiego w Choczu, co sprawia, że zwiedzanie odbywa się w atmosferze pełnego spokoju i skupienia.

Przygotowanie – 1/5

Niestety, z bólem serca muszę przyznać, że przygotowanie turystyczne tutaj nie istnieje. Brak tablic informacyjnych, wykazu godzin nabożeństw (przed nimi i po nich można zwiedzić świątynie), drogowskazów (np. na rynku, przy głównej drodze) czy jakichkolwiek ułatwień dla zwiedzających. To obok stanu i niedostępności pałacu, największa słabość tego miejsca.

Kościół pokolegiacki i pałac infułatów w Choczu (widok o południa)
czytasz – wspieraj

Ja tworzę rzetelne treści, którym możesz zaufać a Ty stawiasz kawkę:)

Dzięki drobnym wpłatom od Czytelników (10, 15, 25 zł), mogę utrzymywać i rozwijać bloga

Postaw kawkę! dowiedź się więcej

Praktyczne informacje

Co jeszcze warto wiedzieć o tym miejscu? Gdzie zaparkować, ile potrzebujecie czasu, dla kogo to miejsce będzie odpowiednie i dostępne. Wszystko to wraz z dodatkową, extra podpowiedzią zebrałem dla Was poniżej!

Parking – 5/5

Ok. 100 m od kościoła znajduje się bezpłatny, utwardzony parking (wjazd os ul. Łukasińskiego), pod kościół prowadzi utwardzona ścieżka. Podjechać można też od ul. Stanisława Staszica i zaparkować pod kościelna bramą (na końcu ślepej ulicy, za mostkiem, mimo że nie ma tutaj wyznaczonego parkingu jest dużo miejsca).

Potrzebny czas

Zobaczenie kościoła i pałacu z zewnątrz to kwestia maksymalnie 10 minut. Jeżeli uda się Wam wejść do środka świątyni, to tam warto spędzić 10-15 minut. Dla ambitnych polecam obejście dookoła zespół budowli (bardzo „na dziko”) korytem dawnej fosy, co zajmie Wam około 20 minut.

Sugerowany wiek

Dla każdego, kogo interesuje lokalna historia i nietuzinkowa architektura.

Dostępność

Kościół pokolegiacki w Choczu: najlepiej podjechać w niedziele w okolicach mszy, wtedy zarówno teren przykościelny będzie otwarty jak i wnętrze kościoła. To najlepsza pora aby zobaczyć tutaj jak najwięcej. Niestety na co dzień brama prowadząca na teren kościoła najczęściej jest zamknięta, przez co można oglądać go jedynie z ulicy (warto wtedy sprawdzić czy furtka od strony parkingu na ul. Łukasiewicza nie jest otwarta).

Pałac infułatów w Choczu: niestety wnętrza pałacu są całkowicie wyłączone z użytku i niedostępne dla zwiedzających. Nie można też podejść pod pałac, pozostaje jedynie podziwianie go zza bramy (najlepiej od ulicy Staszica).

Extra podpowiedź!

Z tym miejscem wiąże się jedna z najbardziej intrygujących legend w regionie. Starsi mieszkańcy opowiadają, że gdyby ta świątynia kiedykolwiek runęła, w jej fundamentach odsłonią się beczki wypełnione złotem i kosztownościami. Ten skarb ma podobno posłużyć do budowy nowego kościoła, ale – co jest intrygujące – w zupełnie innej lokalizacji. To tylko jedna z legend, bo mamy ich tutaj więcej, np. o tajemniczym tunelu łączącym kościół pokolegiacki w Choczu z położonym za rzeką Prosną kościołem w Grodzisku (ok. 2,5 km dalej) lub tajemniczym duchu straszącym w pałacowych wnętrzach.

Poszukiwaczy śladów i murów dawnego zamku królewskiego w Choczu muszę rozczarować. Tylko w dolnych kondygnacjach pałacu (dzisiaj niedostępnych) widoczne są relikty murów dawnej warowni z czasów Kazimierza Wielkiego. Z tego powodu zamek królewski w Choczu to dzisiaj bardziej turystyczne hasło, niż faktyczna atrakcje czy miejsce do zobaczenia.
Dekoracje i zwieńczenia kolumn wewnątrz kościoła pokolegiackiego w Choczu

Co na plus, co na minus?

Kościół pokolegiacki i pałac infułatów w Choczu – podsumujmy, to co wiemy! Sprawdź jakie są mocne i słabe strony tego miejsca.

Główne atuty

  • niezwykłe połączenie rezydencji infułatów z monumentalną kolegiatą,

  • fundamenty i mury parteru pałacu oparte na zamku Kazimierza Wielkiego,

  • architektura autorstwa wybitnego Efraima Schroegera,

  • obecność czczonego obrazu Matki Bożej Szkaplerznej,

  • położenie na dawnej wyspie zamkowej, w przeszłości otoczonej fosą (obecnie tylko suche koryto),

  • bezpłatny parking pod samym kościołem,

Słabsze strony

  • bardzo zły stan pałacu infułatów, który niszczeje, czeka na lepsze czasy i generalny remont,

  • brak jakiejkolwiek infrastruktury informacyjnej i turystycznej,

  • utrudniony dostęp do wnętrza kościoła poza godzinami nabożeństw (remont zakończony w 2025 r. poprawił sytuację, ale wciąż warto sprawdzić grafik mszy),

Kościół pw. Wniebowzięcia NMP (dawna kolegiata) w Choczu

Ciekawe miejsca w okolicy

Wpis opublikowano: 28 lutego 2026
Wykaz źródeł
POZNAJMY SIĘ
kierunkowo.pl autor marcin krawczyk prelekcja targi tour salon prezentacja 2023
Marcin Krawczyk

mikropodróżnik | bloger | polonofil

Od ponad 30 lat podróżuję po Polsce, odkrywając jej najciekawsze zakątki i smaki. Specjalizuje się w krótkich wyjazdach (mikropodróżach), dzięki którym udaje mi się łączyć pracę zawodową z życiem pełnym podróżniczych przygód! Swoimi mikropodróżniczymi odkryciami dzielę się z Wami od 2019 roku na moim blogu – kierunkowo.pl, starając się tworzyć najbardziej rzetelny blog podróżniczy o Polsce. Więcej o mnie przeczytacie na stronie o mnie

Wspieraj
OZNACZENIA WPISU
region
kategoria
tagi
oznaczenia

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

ciekawe miejsca w Polsce kierunkowo.pl